Ö.T.F. / KLAVUZ / Web site bileşenleri ve internet

BÖLÜM İNDEKSİ

Internet nedir?

İnternet günümüz teknolojisinin ulaştığı ve her geçen gün gelişen iletişim ve bilgi transferinin sağlandığı evrensel network ortamıdır. önümüzdeki yıllarda her türlü ekonomik-sosyal ilişkinin online hizmet kapsamında yer alacağı bir gerçektir.

Dünya'da internet her ülkenin telekomünikasyon hatları üzerinden sağlanan, ve çıkış istansyonlarına bağlı servis sağlayıcısı noktaları ile sağlanmaktadır. Her internet kullanıcısı internet ağına geçiş yapmak için bir servis sunucusunun hizmetinden faydalanmak zorundadır. Gelişen teknoloji ile birlikte televizyon benzeri cihazlarla da internet'e ulaşım sağlanarak, daha geniş bir tabana yayılacağı planlanmaktadır. Bu yaygın iletişim ağı, global pazar ekonomisini de beraberinde oluşturmaktadır.

B2C (Business to Customer); e-ticaretin B2B'den sonraki en önemli ayağını oluşturuyor. Kurumlarla kişiler arasındaki elektronik ticaret olarak nitelendirilebilecek B2C, Üretici firmalarca pazarlama, satış ve satış sonrası hizmetler için kullanımda başarılı sonuçlar elde edilen uygulamadır.

Günümüz rekabet koşullarında birçok kurum, kendini Internet'te tanıtmaktadır. Bazı kurumlar e- ticarete yönelik çözümler üzerine gitmekte, bazıları da sadece tanıtım yolunu seçmektedir. Web sitelerinde görsel zenginlik esastır. Görsel zenginliğin en önemli getirisi, rekabette öne geçmek, marka bağımlılığı yaratmak ve tanıtım sayfalarına ziyaret sıklığıdır.

Kesintisiz ve sınırsız iletişim ortamında her bilgiye ulaşabilme özelliğinin sunulduğu internet, Dünyanın olumlu yönde gelişimine koyacağı katkılarla, gelecek nesillere çalışma kolaylığı sağlamasının yanısıra, çalışmak dışında artacak zamanların, daha fazla kendilerine ayırabilecekleri bir sürece taşımaktadır.İnternet taşıdığı özellikler ile bir çeşit medya ortamıdır.

İnternet kişi, kurum ve kuruluşların evrensel vitrinidir.

Web sitesi nedir?

Özel Grafik Yazılımları ile Programlamanın bir araya gelmesiyle ortaya çıkan tanıtım, reklam ve iş ofisleridir. Bu internet ofisi ile satış amaçlı; tezgahtarlık, halkla ilişkiler, teknik servis kurmak kadar elektronik şubeler oluşturmak mümkündür.Web sitelerinde sayfadan sayfaya geçiş yapılabileceği gibi, başka web sitelerine de yerleştirilecek linkler ile geçiş yapmak mümkündür.

İçerik olarak web sitelerinde birden çok konu, resim, animasyon, bilgi formları ile veri tabanı yazılımları yer alabilmektedir. Web sitesinin reklam platformu olarak kullanılabilmesinin yanısıra özel yazılımlar ile sağlanacak olan bölgeler arası aktif çalışan network olabilmesi de mümkündür.

Günümüzde kurumlar arası veri iletişimi amacıyla kullanılan Elektronik Veri Değişimi (EDI) sistemleri yerini web tabanlı uygulamalara bırakıyor. Bu yolla verinin kümesel transferi yerine çevrim içi paylaşımı yöntemi benimseniyor. Veri transferi sırasındaki uzun beklemeler kayboluyor. Web sitesi kurulum aşamasında, ileride doğacak ihtiyaçlara göre planlanacak olur ise sitenin veri iletişimi olarak çalıştırılması da mümkün olabilmektedir.

Bu nedenle henüz gelişim aşamasında olan internet ortamında bir web alanına (domain / alan adı) sahibi olmak gelecekten bir yer tutmak anlamına gelmektedir.

Domain nedir? (Alan Adı)

Alan adı sizin, yada sahip olduğunuz şirketin İnternetteki kimliğidir.Alan adınızın uygun, kolay ve hatırlanabilir olması önemlidir. Sahibi bulunduğunuz firmanız, tanınmış olan soyadınız, markanız için halen alan adı almadıysanız bunu en kısa zamanda gerçekleştirmenizi öneririz.

Dünya Üzerinde ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers ) olarak bilinen kuruluş internet isimlerini vermektedir. ICANN tarafından yetkilendirilmiş olan 100'e yakın kuruluş da tüm dünya ülkelerinde alt bayilikler oluşturarak alan adı tahsisini gerçekleştirmektedirler.

Türkiye'de sonu ".tr" ile biten adresler Ortadoğu Teknik Üniveristesi (ODTÜ) tarafından tahsis edilmektedir.

Alan adı sahibi kuruluşların alan adın sonlamasındaki 3 harf ile biten tanımlar siteniz yada firmanızın iştigal alanını anlatmaktadır.

Hosting nedir? (Web Alanı)

Alınma amacı ne olursa olsun, satın aldığınız alan adınıza ( domain ) hazırladığınız web sayfalarını yüklemek için bir başka deyişle, insanlar sizin sitenizin adını browserinin adres çubuğuna yazdığı zaman hazırladığınız sayfaların görüntülenmesi için o sayfaların bir yerde yüklü olması gerekir.

Neden mi ? Çünkü sizin adınıza 24 saat boyunca ziyaretçilerin uğrayabilmesi için bir depo vazifesi gören yere ihtiyacınız olacak. İşte internette bu depo vazifesi gören işlemin adı hosting (barındırma)' dır. Sürekli internete açık olan yerler sayesinde siteniz günün her saatinde ziyaret edilebilir.

Günümüzde bir çok yerli ve yabancı firma hosting işlemi yapmakta ve sizlere aldığınız domain adının aktif hale getirilmesi için yer tahsis etmektedir. Bu yer tahsis işlemi (hosting) aylık yada yıllık olarak kira usulü ile yapılmaktadır.

Hosting işlemlerinde sizler için önemli noktalar şunlardır :

Hız

Siteniz için size verilecek alan boyutu (MB)

Desteklediği programlar ve genel özellikler

Bunları önem sırasına göre teker teker açıklayalım.

Hız:

Sitenize ait sayfaların yüklenme hızı burada çok önemli bir unsur oluşturmaktadır. Gezilen sitelerin yavaş olarak gelmesinin yada gelmemesinin iki önemli nedeni vardır. Bunlardan ilki internete bağlandığınız bilgisayarın yeterli aksama sahip olamamasından kaynaklanan nedenlerdir. İkincisi ise hostingden daha doğrusu hosting aldığınız serverdan kaynaklanan nedenlerdir. Şayet hosting aldığınız Server'ın internete çıkış hızı düşük ise ya da kapasitesinin üstünde hosting hizmeti veriyorsa doğal olarak sayfalarınızın yüklenme hızı yavaş olur. Ayrıca hız konusu sayfalarınızın boyutu ve hazırlandıkları programlarla da alakalı olduğunu hatırlatalım. Çünkü bazı siteler flash ve animasyon programları ile hazırlanır. Bu durum HTML formatta hazırlanan sitelere oranla flashlı sitelerin daha yavaş açılmasına neden olur.

Verilecek Alanın Boyutu:

Diğer maddelere de göz atacak olursak; size verilecek alan boyutu (kaç megabayt ) ücrete göre de değişiklik göstermektedir. Siz konusuna göre hazırlayacağınız sitenize ne kadarlık bir alan gerekli ise o oranda hosting alanı talep edeceksiniz. Geniş kapsamlı ve içeriği fazla bir site düşünüyorsanız sitenize verilecek alanın boyutu da büyük olması gerekir. Verilecek alan iki açıdan önemlidir; birincisi daha öncede ifade ettiğimiz gibi hazırlanacak sitenin boyutu açısından, ikincisi ise e-mailler açısındandır. Çünkü yapılan tasarımla beraber verilen E-maillerde aynı alanı paylaşır. Eğer verilen hosting alanı küçük ise belli bir süreden sonra mail trafiğinde sorunlar ortaya çıkabilir.

Server Desteği:

Web hostingde bir diğer önemli nokta da kullandığınız program ve veritabanının kiraladığınız Server'ın desteklemesidir. Günümüzde artık internet siteleri tanıtımın yanında hazırlanan dinamik formlar sayesinde daha farklı işlevleri de (İş başvuru formları, talep formları, kredi kartı ile satış gibi) yerine getirmektedir. Bu tür formların hazırlanması özel programlama dilleri (ASP,PHP,SQL gibi) ile yapılmaktadır. Örneğin ASP destekli bir sitenin çalışabilmesi için sitenin server tarafında ASP ile yapılmış formları destekleyen programların kurulu olması gerekir.

Hosting işlemlerini yaptırırken bunlara dikkat etmeniz gerekir.

Arama Motorları Nedir?

Web sitelerini tarayarak içeriklerini inceleyen ve indeksleyen programlardır.

Arama motorları çalışma prensiplerine göre değişik sonuçlar indekslerler. Arama motorlarında , metnin tümünü, bir kısmını yada kelime olarak arama yapmak mümkündür.Sayfanın konusunu açıklayan kelimeler sayfa başlıklarında bulunmayabilir veya Web sayfaları hazırlanırken anahtar kelimeler girilmemiş veya eksik girilmiş olabilir. Arama motorları meta araması esasına göre çalıştıklarından aranan sayfayı doğru olarak getiremeyebilir.

Bazı sitelerde site içi arama motorları da bulunmaktadır.Site içi arama motorları aramalarını belli sınırlarda yapan arama motorlarıdır, genel arama motorları gibi bütün internette arama yapmazlar.İyi tasarlanmış web sitelerinde bile, ziyaretçiler aradıkları bilgiye ulaşamayabilirler aranan bilginin en kısa zamanda bulunup ziyaretçiye sunulması işini site içi arama motorları yapmaktadırlar.

Arama motorlarında indekslenmiş olan arama sonuçları içerisinde de konunun diğer kelimeleri ile arama devam ettirilirse aranılan sayfaya yaklaşmak için seçenekler daraltılmış olur. Web sitelerinin çoğalmakta olduğu günümüzde tek bir konunun aranması halinde indeksler içerisinde arama yapılması şarttır.

E-mail Nedir? (Elektronik Posta)

Elektronik posta (e-mail), kişilerin ve kuruluşların internet üzerinden hızlı bir biçimde haberleşmesi için kullanılan bir sistemdir. Elektronik posta haberleşmesinin kullanılabilmesi için bir sunucuya bağlanmak gereklidir. Elektronik posta haberleşmesinde POP (Post Office Protocol)protokolü kullanılmaktadır.

Elektronik posta almak için bir mail programına ihtiyac vardır. Postalara ulaşmak için Netscape, Outlook Express, Microsoft Outlook, Eudora, Pegasus Mail, Internet Mail gibi programlar kullanılmaktadır.Bu programlar dışında internet penceresinden de postalara ulaşmak için değişik yazılımlar kullanılmaktadır.

Elektronik postalar ile hertülü resim, animasyon, veriler göndermek mümkündür.

Internet üzerinde aynı mesajın çok sayıdaki kopyasının, bu tip bir mesaji alma talebinde bulunmamış kişilere, gönderilmesine Spam denir. Spam çoğunlukla ticari reklam niteliğindedir. Spam reklamlarında kesinlikle internet kullanıcılarına bir sonraki spamları görmek istediği yada istemediği sorulmalıdır. Sorgulama sonunda gönderim isteği oluşmuş elektronik posta sahipleri doğal reklam müşterisi potansiyeli olmaktadırlar.